Kościółek św. Rafała Kalinowskiego - Kościółek pod wezwaniem św. Rafała Kalinowskiego, konsekrowany przez biskupa pelplińskiego, ks. prof. Jana Bernarda Szlagę, podczas Światowego Zjazdu Sybiraków 17 września 2004 r.
Inspiratorem budowy kościółka był ks. Edmund Kosznik, wielce zasłużony proboszcz parafii w pobliskim Goreczynie, w młodości zaprzyjaźniony z ks. pplk. Józefem Wryczą, kapelanem TOW Gryf Pomorski, legendą Kaszub i Pomorza. Ideę budowy poparł i zachęcał do jej realizacji ks. prałat Henryk Jankowski, charyzmatyczny kapelan pierwszej „Solidarności”.
Postać św. Rafała podkreśla znaczenie Centrum, jako miejsca pamięci polskiego Sybiru. Jak wiadomo, św. Rafał Kalinowski był powstańcem styczniowym, członkiem powstańczego Rządu Narodowego. Skazany na karę śmierci, został ułaskawiony i zesłany na Sybir. Po powrocie do kraju wstąpił do karmelitów bosych, umarł w opinii świętości w roku 1907 w Wadowicach.
W kazaniu podczas mszy św. konsekracyjnej, ksiądz biskup Szlaga zwierzył się zgromadzonym, że także jego brat spędził wiele lat w Workucie, co przyczyniło się do jego przedwczesnej śmierci. Tysiące polskich rodzin dotknęły sowieckie zbrodnie deportacji, trwające od jesieni roku 1939 – ze szczególnym nasileniem w latach 1940-41 – do lat powojennych, kiedy w miastach i wsiach Pomorza porywano ludzi i wywożono w głąb Związku Sowieckiego. Postacią symboliczną stała się młoda kaszubka Gertruda Jutrzenka-Trzebiatowska, porwana przez sowieckich żołdaków w roku 1945 i wywieziona aż do Archangielska, do obozu koncentracyjnego. Wróciła do kraju dopiero po 53 latach! W kościółku pełno jest pamiątek nie tylko sybirskich. To cała historia Polski, wyryta w drewnie!
Nie sposób wymienić wszystkich przedmiotów i pamiątek, niemal relikwii, które tu można zobaczyć. Kościółek posiada osobny Przewodnik. W tym miejscu wymienimy tylko niektóre pamiątki: belka z Kołymy, z ogrodzenia sowieckiego łagru, z resztkami drutów kolczastych; oryginalnego elementy bunkra gryfitów, przekazane przez byłych żołnierzy Gryfa Pomorskiego; 180-letnie ławki z sanktuarium Matki Bożej Królowej Kaszub z Sianowa; ściana prezbiterium zbudowana z drewnianych elementów XVIII-wiecznego domu Sybirak; Belki z Jasnej Góry, pamiętające obronę Częstochowy w okresie potopu szwedzkiego; ponad trzystuletnie belki z Żurawia Gdańskiego. Poza pamiątkami z drewna, oddającymi ducha całego Centrum, w kościółku znajdują się symboliczne kamienie. Kamień ma szczególne znacznie w tradycji kościelnej. Oznacza ludzi wierzących, których św. Paweł nazywał lapides politi (kamienie wygładzone, doskonałe). Kamień służył i służy do wznoszenia świątyń, do formowania ich architektonicznego wnętrza.
W kościółku znajdują się m.in.: kamień z pierwszej archikatedry na Wawelu; kamień z pierwszego ołtarza romańskiego z archikatedry w Gnieźnie; kamień z fundamentów siedziby Mieszka I na Ostrowie Tumskim w Poznaniu; kamień z fundamentów Zamku Królewskiego w Warszawie. Jest tu także kamień z Giewontu, spod krzyża, do którego podążają najdłuższe w Polsce pielgrzymki.
Kościółek powstał z potrzeby serca. Wiele instytucji i wielu ludzi podarowało bezinteresownie swe cenne pamiątki, by w tym otoczeniu nabrały dodatkowego blasku, by uczyły przybywających do Centrum trudnej polskiej i kaszubskiej historii, historii wyrytej w drewnie, zastygłej w kamieniu, zapisanej we wspomnieniach i w sercach naszych najstarszych rodaków. Niechaj Centrum Edukacji i Promocji Regionu stanie się Arką Przymierza między dawnymi i nowymi laty, miejscem edukacji młodego pokolenia i miejscem spotkań nas wszystkich.
Za
